Van onze verslaggever Ron Meerhof

Reportage. Een nieuwbouwwijk in de diepste polder van Europa? De milieubeweging is voor, de politiek niet (meer).

ROTTERDAM. Opeens stonden de milieubeweging en de waterschappen zij aan zij, afgelopen week te midden van sheets en powerpoint- presentaties op een Rotterdamse rondvaartboot, om te verdedigen dat ze meewerken aan de bouw van nieuwbouwwijk Westergouwe in de Zuidplaspolder bij Gouda.

Dat hadden directeur Ellen Verkoelen van de Milieufederatie Zuid-Holland en dijkgraaf Hans Oosters van het hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard vier jaar geleden niet gedacht.

Een paar jaar geleden, dat was de tijd dat Rotterdam nog driftig op zoek was naar Lebensraum, dat de politieke discussie in Zuid-Holland uitsluitend draaide om veiligheid, maar waarin het onderwerp milieu dood en begraven leek. Niet te veel zeuren, Rotterdam moest vóóruit. En Gouda had ook plek nodig.

In die tijd besloot de Milieufederatie Zuid-Holland te redden wat er te redden viel. Beter meepraten en invloed uitoefenen, dan langs de kant mopperen. ‘De Zuidplaspolder was binnen de waslijst van uitleglocaties in de Randstad een van de minst slechte plekken’, zegt Verkoelen. Ze is trots op het integrale plan dat ze wist te bedingen; de nieuwe wijk wordt technologisch innoverend en er komt een mooi nat recreatiegebied in een ander deel van de polder.

De waterschappen zaten in een soortgelijke positie. De Zuidplaspolder is kletsnat, maar als de politiek het wilde, gingen de watertechneuten loyaal op zoek naar oplossingen. Die vonden ze. ‘Er is nu een goed watersysteem’, zegt Oosters.

Maar in die paar jaar is er sprake van wat je voorthóllend inzicht zou kunnen noemen. Rotterdam besloot dat de middenklasse in de eigen stad kan en móet worden geherbergd. Mensen als landschapsarchitect Adriaan Geuze vragen zich af of Zuid-Holland niet al lelijk genoeg is, ook zonder nieuwe nieuwbouwwijken in oude polders. Het milieu is opeens weer topprioriteit, en de angst voor het water is ook weer helemaal in.

Afgelopen week sloot regeringspartij PvdA zich aan bij het koor van sceptici. De plannen moeten maar weer van tafel, zei het Tweede Kamerlid Roos Vermeij tegen Co- bouw, het vakblad voor de bouwwereld.

Begon Verkoelen zich toen een beetje alleen te voelen? ‘Ach, elke vier jaar roepen ze weer wat.’ De milieuvoorvechtster zegt zich blauw te ergeren aan het gebrek aan standvastigheid bij politici en bestuurders. ‘Het is echt ongelofelijk goedkoop om bij elk probleem maar wat makkelijke dingen te gaan roepen.’

Een van die ‘makkelijke’ bezwa - ren: de Zuidplaspolder ligt 6,7 meter onder NAP en is daarmee de diepste polder van Europa. Voor hun geestesoog zien mensen bij een overstroming de schoorsteen van zo’n nieuwbouwhuis al kopjeonder gaan.

‘Zelfs hooggeleerde heren beweren dat bij een dijkdoorbraak 6,7 meter water in de Zuidplaspolder komt te staan’, zegt dijkgraaf Oosters.‘Echt onzin!’ Bij een eventuele overstroming komt ongeveer een meter water te staan in de polder.‘En die is natuurlijk sowieso niet overál 6,7 meter diep. Er zijn flinke hoogteverschillen. Dat wordt ook nogal eens vergeten in de media.’

De nieuwbouwwijk wordt bijvoorbeeld zo gebouwd dat de vloeren minimaal een meter boven het waterpeil komen te staan. De meeste vloeren zullen in de praktijk zelfs anderhalve meter boven het normale waterpeil staan. Dus bij een onverhoopte overstroming van de polder worden zelfs het parket en de vloerbedekking niet nat.

Verder zou de Zuidplaspolder, behalve de diepste ook een van de natste polders van Europa, niet goed te bemalen zijn. Om te zorgen dat de nieuwe bewoners geen natte voeten krijgen zouden de gemalen nog harder moeten gaan pompen. ‘Ook onzin’, stelt Oosters. ‘De gemalen kunnen hun werk prima aan.’

‘Allemaal leuk en aardig, die verhalen over diepe polders’, zegt Ellen Verkoelen, ‘maar het hele westen ligt onder de zeespiegel. Moeten we dan allemaal naar achter Amersfoort verhuizen?’