23 september 2003

Niet enkel inzetten op ontpolderen

Door Harmen van der Werf

GOES - Het is veel te eng om voor natuurherstel langs de Westerschelde alleen op ontpoldering in te zetten. Kijk ook eens buiten de Westerschelde om het verlies aan natuur te compenseren, vindt het Zeeuwse VVD-Kamerlid J. Geluk, bijvoorbeeld in de Voordelta voor de Zeeuws-Zuidhollandse kust.

Als het aan VVD-kamerlid J. Geluk ligt, is ontpoldering niet langer nadrukkelijk een middel om natuurverlies langs de Westerschelde te compenseren.

Geluk reageert op de verklaring die staatssecretaris Schultz van Haegen van Verkeer en Waterstaat en de Vlaamse minister Bossuyt eind vorige week uitgaven na een gezamenlijke ontmoeting. Zij bespraken de voortgang in de Nederlands-Vlaamse samenwerking over de toekomst van het Scheldegebied. In hun verklaring noemen Schultz van Haegen en Bossuyt ontpoldering nadrukkelijk als middel om natuurverlies langs de Westerschelde te compenseren.Dat is Geluk in het verkeerde keelgat geschoten. ,,Het gaat met de oogkleppen op richting ontpoldering, terwijl bekend is dat dit niet te verkopen is in Zeeland.`` Dat Schultz van Haegen en Bossuyt alle regionale partijen oproepen met alternatieven te komen die `doeltreffend en maatschappelijk aanvaardbaar` zijn, zit Geluk ook niet lekker. ,,Zo schuif je een probleem niet van je af.``

Voordelta
Als Vlaanderen zo nodig verder wil verdiepen en daarvoor natuurcompensatie nodig is, ligt het volgens Geluk voor de hand ook eens buiten het Westerscheldegebied te kijken. ,,Natuurwaarden die in de Westerschelde verloren gaan, kun je ook elders terugbrengen, bijvoorbeeld in de Voordelta.`` Hoe dat mogelijk is, kan hij niet aangeven. ,,Dat is voer voor specialisten.`` De Tweede Kamer is in de discussie over het Schelde-gebied nog niet aan zet. Als alle studies zijn afgerond, komt eind 2004 de politiek aan bod.
Geluk wil staatssecretaris Schultz van Haegen, ook VVD, alvast waarschuwen. Ontpoldering is voor hem alleen bespreekbaar als anders de veiligheid tegen overstromingen in het geding komt. ,,Tot nu toe heb ik daar niets over gezien.`` Technisch kan het misschien het verlies aan natuur in de Westerschelde elders compenseren, maar van de Europese Commissie zal het niet mogen, vermoedt de Tilburgse hoogleraar Europese en internationale milieuwetgeving J. Verschuuren.

Beschermingszone
De Westerschelde is in het kader van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijnen aangewezen als speciale beschermingszone. Als die wordt aangetast door bijvoorbeeld een verdere verdieping van de vaargeul naar Antwerpen, is compensatie in hetzelfde gebied noodzakelijk. ,,De Europese Commissie is daar behoorlijk streng in``, weet Verschuuren, wat ook blijkt uit een recente brief uit Brussel waarin Nederland min of meer wordt verplicht te ontpolderen voor de verdieping uit de jaren 1997-`98. Toch is wellicht een uitweg mogelijk. ,,Ik ben geen bioloog``, houdt de Tilburgse hoogleraar een slag om de arm, ,,maar als kan worden aangetoond dat eenzelfde soort type natuur in een open Haringvliet kan worden gecompenseerd, zijn er misschien mogelijkheden.``
Door het openstellen van de Haringvlietsluizen kan in het nu zoete Haringvliet een brakwatermilieu à la de Westerschelde ontstaan met een eb-vloed-beweging. Daarvoor bestaan al plannen, maar voldoende geld ontbreekt. VVD-Kamerlid Geluk denkt niet direct in de richting van een brak Haringvliet, vanwege de in zijn ogen belangrijke zoetwatervoorziening. ,,Maar``, stelt hij, ,,Brussel kan Zeeland toch moeilijk een ingreep als ontpoldering opleggen.``