www.ikmaakmezorgen.nl

Beslotenheid bij Scheldeschets

De wijze waarop de Zeeuwse bevolking betrokken wordt bij de Ontwikkelingsschets Scheldebekken 2010 ontmoet veel kritiek: te veel achterkamertjesgedoe, te weinig voorlichting. De kritiek stuit af op dovemansoren. Bij de uitvoering van maatregelen blijft de beslotenheid overheersen.

GOES - Als de Tweede Kamer komende zomer de ontwikkelingsschets 2010 voor het Scheldebekken goedkeurt - daarover zijn geen twijfels - komt de uitvoering van een reeks ingrijpende maatregelen in beeld. Derde verdieping van de Westerschelde, nieuwe natuur, verbreding wegen, voorzieningen voor de landbouw, meer recreatie.

Het door ambtenaren bemande Nederlands/Vlaamse projectbureau Proses - ook verantwoordelijk voor het maken van de schets - is daarvoor aan de bak. Het bureau, gevestigd in Bergen op Zoom, is omgedoopt in Proses 2010 (het jaar waarin de maatregelen klaar moeten zijn), met de Belg J. Claesens als nieuwe directeur.

De werkwijze blijft echter hetzelfde. De ambtenaren bereiden via onderonsjes de zaken voor en presenteren die als niet meer te wijzigen besluiten. Alleen wettelijk verplichte en dus moeilijk te omzeilen juridische procedures worden nagekomen. Dat gaat zo: er wordt op een informatiebijeenkomst enige voorlichting verstrekt en aan het slot vindt een formele hoorzitting plaats, waar de onvoorbereide burger wat mag zeggen. Daarmee is aan de wet voldaan.

De presentatie van de schets vorig jaar gebeurde exclusief voor bestuurders achter gesloten deuren. Dagen later werden de stukken bijna achteloos openbaar gemaakt, tijdens een feestje (hapje, drankje) dat vooral voor de Proses-ambtenaren en hun bazen bedoeld leek.

De Zeeuwse gedeputeerde M. Kramer (PvdA, natuur en water) heeft zijn ongenoegen over de gang van zaken herhaaldelijk geuit. Hij hekelde de beslotenheid waarmee het werk omgeven wordt en eiste meer openheid, zodat er in Zeeland ’een goed debat’ over de schets, verdieping en ontpoldering gevoerd kan worden. Ook wenste Kramer een grotere inbreng van bestuurlijk Zeeland in de besluitvorming.

Hij lijkt een roepende in de woestijn te zijn. Dat wil zeggen: mondjesmaat krijgen de bestuurders, in het bijzonder die van de provincie, meer toegang tot de vergaderingen waarin onderhandelingen plaatsvinden. Dat is winst. De burger blijft echter op afstand en krijgt achteraf wat brokjes informatie toegeworpen. Het geeft te denken dat het door Kramer bepleite goede debat pas nu in beperkte vorm plaatsvindt, enkele maanden ná het regeringsbesluit over de ontwikkelingsschets. Zo kwam minister Veerman (LNV) voldongen feiten toelichten.

Proses 2010 trekt zich van de kritiek op het gebrek aan openheid weinig aan en stoomt gewoon door. Met andermaal inschakeling van het zogeheten Overleg Adviserende Partijen (overheden en belangengroepen), inmiddels uitgebreid met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven. Deze gespreksgroep vergadert besloten. Voor de burger blijft het raden naar de manier waarop de meningsvorming tot stand komt en met welke compromissen de standpunten tot elkaar worden gebracht.

Nu er met de uitvoering van verdieping en andere maatregelen een nieuw proces begint, lijkt het een goed moment om beterschap te tonen. Dat gebeurt niet. Eergisteren belegde Proses 2010 een ’startbijeenkomst van besluiten naar uitvoeren’. Vertegenwoordigers van overheden, maatschappelijke organisaties en adviseurs kregen te horen hoe de uitvoering van de maatregelen gestalte krijgt. De bijeenkomst was besloten, terwijl er toch voor de burger belangwekkende zaken aan de orde kwamen.

Directeur Claesens noemt het een interne zaak, om het werk van Proses te profileren. „Vertellen hoe wij de samenwerking zien.“ Hij vindt de bijeenkomst niet geschikt voor ’het grote publiek’, maar wil er best over nadenken om te zijner tijd voor de burger ook eens een informatiemoment te organiseren.

Slikken of stikken

Boeren in de Hedwigepolder - gebied waar getijdenatuur moet komen - klagen erover dat ze nooit zijn benaderd over het feit dat ze binnen afzienbare tijd hun land kwijtraken. Burgers, vooral zij die tegen ontpoldering zijn, voelen zich voor voldongen feiten geplaatst. Het is slikken of stikken, klonk het onlangs op verschillende bijeenkomsten over de schets.

Het is niet de manier om het door politici zo bepleite ’brede draagvlak’ te verwerven. De Zeeuwse bevolking wordt voortdurend op afstand gehouden, terwijl er langs de Westerschelde veel te gebeuren staat. Twee jaar geleden was de conclusie dat de burger bij de Scheldeplannen buitenspel staat en dat het aan goede communicatie ontbreekt.

Alle beloftes, wensen en kritiek van (Zeeuwse) bestuurders ten spijt, is er weinig veranderd. De Proses-trein dendert gewoon door, zonder acht te slaan op rode seinen. Dat leidt tot tegenwerking in plaats van medewerking. Het betekent dat maatregel voor maatregel bevochten moet worden op de burger, zonder veel draagvlak.