Eerste Kamer stelt lastige vragen over Scheldeverdragen.
Zierikzee, 25 febuari 2008. De eerste kamer heeft zijn huiswerk goed gedaan en heeft het de regering goed lastig gemaakt met de vragen over de Scheldeverdragen. Gerda Verburg zal het moeilijk krijgen met écht te antwoorden. Het is dan aan de Eerste Kamer of zij de antwoorden accepteert. Gaan we naar de nacht van de Scheldeverdragen in de Eerste Kamer en komt Gerda Verburg in het nauw? Zie ook het artikel in de PZC.
De lastige vragen komen vooral van de PvdA en de SP, die in de Eerste Kamer in dit dossier kennelijk samenwerken. In het verslag staat niet wie vragen gesteld heeft, maar je herkent Kees Slager uit Tholen aan de kritische inbreng, gebaseerd op kennis van de regio. Met hun vragen dringen ze door tot de kern van het dossier.
GroenLinks en de PvdD hebben niet één vraag gesteld, waarvan akte.
Het CDA heeft maar alvast gezegd dat ze in kunnen stemmen met het wetsvoorstel.
De OSF, VVD en D66 hebben ook goede, stevige vragen gesteld.
Een interesante vraag komt van de OSF en D66. Zij vragen of de regering op de hoogte is van de mening van de Staten van Zeeland met betrekking tot gedwongen ontpoldering? En, of de regering van mening is dat de standpunten hieromtrent van de Zeeuwse Staten van belang zijn bij de oordeelsvorming met betrekking tot de Scheldeverdragen?
Wat jammer dat de slappe Staten van Zeeland niet een krachtig geluid middels een motie naar de Eerste en Tweede Kamer heeft laten horen! De grootste partij met de macht in Zeeland, het CDA, heeft hier een kans laten liggen. Ze zijn echter Balkendende-trouw en de partij discipline werkt goed. Dat is belangrijker dan de passage over ontpolderen in hun partijprogramma. Zeer betreurenswaardig voor Zeeland.
Boeiend om te zien welk een verschil er is in standpunten tussen de leden van PvdA en de SP in de Staten van Zeeland en die in de Eerste Kamer.
De volgende vragen heb ik uit het verslag geselecteerd:
- De eerste kamerleden van PvdA en SP vernemen graag van de regering of alle belanghebbenden in het gebied reeds in een vroeg stadium van de voorbereiding zijn geraadpleegd over hun wensen en verlangens. Wie zijn als belanghebbenden gedefinieerd en hoe heeft dat overleg er procesmatig uitgezien?
- PvdA en SP: Heeft de Nederlandse regering de grote bezwaren die al vele jaren bij een meerderheid van het Nederlandse parlement en van de Zeeuwse bevolking leven tegen (gedwongen) ontpoldering van de in het verdrag genoemde Nederlandse polder met de Vlaamse regering besproken? Zo ja, welke argumenten heeft Vlaanderen om vast te houden aan de ontpoldering van juist deze Nederlandse polder?
- SGP en CU: Gedwongen ontpoldering is geen optie, zo heeft de Tweede Kamer onder meer klip en klaar aangegeven in de motie-Van der Staaij (26980, nr. 30). Handhaaft de regering dit uitgangspunt? Wat zal de regering doen, indien vrijwillige grondverwerving spaak loopt?
- Eerste kamerleden van de OSF en D66 menen dat er in de Zeeuwse bevolking heel veel weerstand bestaat tegen ontpoldering en dat gebruikmaking van onteigeningsmiddelen deze weerstand nog vergroot. Zij menen dat deze weerstand verklaarbaar is gelet op de Zeeuwse historie. Is de regering dit met de aan het woord zijnde leden eens? Als de regering dit met hen eens is, had daarmee dan niet uitdrukkelijk rekening gehouden moeten worden in de uitwerking van de verdragen?
- OSF en D66: Zijn de verdragen met Vlaanderen niet uitdrukkelijk in strijd met in de Tweede Kamer aangenomen motie-Van der Staaij? En is dan het feit dat de Tweede Kamer toch akkoord is gegaan met de goedkeuringswetten voor de verdragen met het Vlaams Gewest in de voorliggende tekst niet inconsequent (en dus ook voor de regering bevreemdend)?
- VVD: De regering stelt dat ontpoldering van Europa zou moeten, niet zozeer als natuurcompensatie maar als natuurherstel. Wil de regering de documenten overleggen waaruit deze verplichting glashelder en onomstotelijk blijkt? En zo deze documenten er zijn: wat moet er dan wel niet in de vele andere laaggelegen gebieden in Nederland gebeuren? Graag ontvangen deze leden een volledig overzicht. Overigens ontvangen zij graag een sluitende redenering over het verschil tussen herstel en compensatie. En zou de regering kunnen toelichten waarom een zo ingrijpende maatregel in een verdrag moet worden geregeld en niet voorbehouden kan zijn aan nationale besluitvorming?
- PvdA en SP: Deelt de regering de tijdens het debat in de Tweede Kamer uitgesproken (en niet door de regering beantwoordde) vrees dat bij ontpoldering van de Hedwigepolder de dan nieuw gevormde jonge schorren binnen twee decennia zo hoog zullen zijn opgeslibd, dat het beoogde effect alweer verloren is gegaan?
- VVD: Hoe kan de regering het verantwoorden om uitgerekend precies 55 jaar na de stormvloedramp in Zeeland, juist in Zeeland dijken te willen door breken?
- PvdA en SP: Is in het Nederlands-Vlaams overleg over het herstelplan voor de Schelde de mogelijkheid aan de orde geweest om de laatst ingepolderde schorren in Vlaanderen tegenover de Hedwigepolder weer te ontpolderen en zo de getijdennatuur in de Westerschelde meer ruimte te geven? Zo nee, waarom niet?
- PvdA en SP: Wat zal de regering doen als er geen alternatieven door de Commissie Nijpels gevonden worden?
- OSF en D66: Hoe groot acht de regering de kans dat de in te stellen commissie van onafhankelijke deskundigen alsnog alternatieven vindt voor de ontpoldering van de Hedwige- en Prosperpolder?
- OSF en D66: Acht de regering het kansrijk om het estuariene areaal uit te breiden dan wel kwalitatief te verbeteren door periodieke verjonging van de buitendijkse schorren (bijvoorbeeld in het Verdronken Land van Saeftinge)?
- PvdA en SP: Is het juist dat de laatste inpoldering omstreeks 1975 werd uitgevoerd door Vlaanderen waarbij circa 1000 hectare natuurgebied tegenover de Hedwigepolder werd veranderd in een terrein voor de vestiging van chemische industrie?
- CDA: Kan de minister inzicht verschaffen in de opdracht die aan de commissie-Nijpels is verstrekt, alsmede in het beoogde tijdpad?
- PvdA en SP: Is het wetenschappelijk verantwoord is dat het ‘Natuurprogramma Westerschelde’ de achteruitgang van de natuur in de Westerschelde onderbouwt door te wijzen op de terugloop van sommige vogelsoorten in het Westerscheldegebied?
- PvdA en SP: Waarom is in het voorliggende Scheldeverdrag niet geregeld dat er geen ongezuiverd afvalwater op de Schelde meer mag worden geloosd?
- PvdA en SP: Kan de regering uitleggen wat bedoeld wordt met ‘natuurherstel’ nu niet is aangegeven naar welk tijdstip in de geschiedenis het estuarium moet worden ‘terughersteld’?
- PvdA en SP: Kan de regering uitleggen waarom de positieve ontwikkeling van het Salenaschor niet is opgenomen in het staatje van verloren gegaan schorgebied in het Natuurprogramma Westerschelde (pagina 23)? Hoe objectief is het ‘Natuurprogramma Westerschelde’ als daarin de onmiskenbaar aanwezige positieve ontwikkelingen van de laatste decennia zijn weggelaten en de negatieve worden benadrukt, zelfs als die amper of geen gevolg zijn van de ontwikkelingen in het Schelde-estuarium (zie ook de eerder gestelde vraag over het herstelplan voor de Schelde)? Kortom: wordt de situatie van de natuur in de Westerschelde niet dramatischer voorgesteld dan zij in werkelijkheid is?
- PvdA en SP: In het extern juridisch advies dat op verzoek van de Tweede Kamer is opgesteld door mr. A. Freriks (29 november 2007) wordt gewezen op de mogelijkheid om met de Europese Commissie de bezwaren tegen (onteigening ten behoeve van) ontpoldering te bespreken en te bezien of de ontwikkeling van estuariene natuur in andere gebieden mogelijk is. Heeft de regering van die mogelijkheid gebruik gemaakt. Zo ja, wat was daarvan het resultaat. Zo nee, waarom niet?
- PvdA en SP:
Hoe kansrijk acht de regering de poging om grond vrijwillig te verwervan nu er al jarenlang een patstelling bestaat omdat de enige eigenaar van de gronden in de Hedwigepolder pertinent weigert om zijn grond te verkopen? Is het niet zinvoller als het ministerie van LNV alles op alles zet om te zoeken naar alternatieve oplossingen, zodat aan de wens van de grote meerderheid van parlement en bevolking (geen gedwongen ontpoldering) wordt tegemoet gekomen? Ligt het ook niet in de lijn der verwachting dat een minister van landbouw het als een eerste taak ziet om goede landbouwgrond te behouden en naar alternatieve oplossingen te zoeken, waarbij natuur én landbouw zijn gebaat? In hoeverre gebeurt dat?
- De leden van de SP-fractie en de PvdA-fractie vragen zich af of de eind januari 2008 door de Antwerpse havenschepen Marc van Peel aangekondigde plannen voor de snelle aanleg van de nieuwe en tevens grootste Antwerpse containerterminal (het Saeftingedok, dat in 2013 operationeel zou moeten zijn) vlak ten zuiden van de grens naast het Nederlandse natuurgebied Saeftinge geen bedreiging vormen voor het natuurherstelplan Schelde-estuarium. Graag een reactie van de regering.
Ik ben benieuwd naar de antwoorden van de regering.
22 februari 2008:
Te vroeg begonnen Scheldeverdieping irriteert de senaat
door Ernst Jan Rozendaal
DEN HAAG - De Eerste Kamer noemt het 'weinig respectvol' dat Vlaanderen al begonnen is met derde verdieping van de Westerschelde.
Dat gebeurde op 20 december, twee dagen nadat de Tweede Kamer de met Vlaanderen gesloten Scheldeverdragen goedkeurde. Daarmee is genegeerd dat de senaat nog aan zet is.
"Heeft de Nederlandse regering haar Vlaamse verdragspartner er op gewezen dat dit werk pas kon beginnen nadat ook de Eerste Kamer haar fiat aan de verdragen had gegeven?", vraagt de senaatscommissie verkeer en waterstaat unaniem aan het kabinet. De senatoren willen weten wat nu nog de rol is van de Eerste Kamer. "Kan dat in de ontstane sitiuatie nog meer zijn dan een louter rituele?"
Als het aan de senaat ligt in ieder geval niet, want die heeft nog behoorlijk wat kritiek op de Scheldeverdragen.
PvdA en SP zetten kanttekeningen bij de noodzaak van natuurherstel in de Westerschelde. "Wordt de situatie van de natuur in de Westerschelde niet dramatischer voorgesteld dan zij in werkelijkheid is?" Het aantal grauwe ganzen dat in het Verdronken Land van Saeftinge overwintert is sterk toegenomen. De zeehonden zijn teruggekeerd in de Westerschelde, omdat het water schoner is geworden. Na het onderlopen van de Selenapolder in 1990 is er 100 hectare natte natuur bij Saeftinge gekomen, maar in het Natuurprogramma Westerschelde wordt alleen benadrukt hoeveel schorgebied verloren is gegaan. Kortom: positieve ontwikkelingen worden weggelaten en negatieve benadrukt.
SGP, CU en SP zien de verdieping hoe dan ook niet zitten.
En heeft de voorgenomen aanleg van de Westerschelde Container Terminal geen negatief effect op de natte natuur in het Westerscheldegebied, vragen SP, PvdA, D66 en de Onafhankelijke Senaatsfractie (OSF).
