Oprukkend Antwerpen. Foto: © L. van Melle.
Triest Kieldrecht
Kieldrecht, 3 mei 2006.
Er hing een trieste sfeer in het zaaltje in Kieldrecht.
Het was er niet druk. Met één gratis consumptiebonnetje op zak kon je de borden van ProSes, Provincie Zeeland en van het Vlaamse gewest bewonderen. De Nederlandse boeren schitterden door afwezigheid. Bravo! Zeer terecht, want de MER-startnotitie is er toch nog niet; laat staan de MER met inspraakprocedure over de haalbaarheid van het project. Pas dan wordt het interessant! Ook Rinus Antonisse had belangrijker dingen te doen.
Fröbel-inspraak
Maar er was wel échte fröbel-inspraak. Je kon op een groene, gele of rode sticker je suggestie en ideeën schrijven en deze op de kaart van het te ontpolderen gebied plakken. Daar stonden opmerkingen als "graag een fietspad op de dijk" en "Komen er wandelpaden in het gebied?" Toen heb ik maar met koeienletter op een sticker geschreven "NIET ONTPOLDEREN". Later werd ik,typisch Belgs, nog terecht gewezen. Ik had het niet op een gele maar op een rode sticker moeten schrijven. Waarschijnlijk was dit het enige protest in Kieldrecht.
Potverdorie, we zijn niet aan het fröbelen; mensen worden onteigend. Ze zetten mijn land straks gewoon onder water, zei een boer.
Triest, murw en bitter
Omdat ik een van de weinige, zo niet de enige, Nederlander, die er niet beroepsmatig was, voel ik me verplicht om goed weer te geven hoe ik die informatiemarkt ervaren heb. Naast "triest" heb ik nog tweede bijvoeglijk naamwoorden om de avond te typeren en dat zijn "murw" en "bitter". De Vlamingen zijn murw. Als je in België onteigend wordt (vanaf nu gebruik ik niet meer grond verwerven) heb je pech. Je kunt dan absoluut niet meer een gelijkwaardig bedrijf in België aanschaffen. In Doel weten ze dat zeker, want zij kunnen er van meepraten. Door de uitbreidingen van de motor van de economie in Vlaanderen, de haven van Antwerpen, is er al veel onteigend voor kilometers lange container-kades. En nu ook nog voor natuur. De mensen zijn bitter.
Memorandum Boerenbond
Op een gegeven moment waren ineens alle officiële personen verdwenen. Of het geïmproviseerd of afgesproken was, was onduidelijk, maar men was ineens met de Vlaamse boeren naar een apart zaaltje. Met zo veel Vlaams en Zeeuws boeren bloed in mijn aderen vond ik dat ik daar ook hoorde te zijn.
Er werd eerst uitgelegd wat er concreet in de Prosper- en Hedwigepolder ging gebeuren; waar komt de nieuwe dijk nu precies, etc. Vervolgens hield de Guido van Mieghem van de Vlaamse Boerenbond een gepassioneerde toespraak, waarin hij vooral de enorme onzekerheid waarin ze nu al zolang verkeren, benadrukte. Wanneer gaat er iets gebeuren? Grote vraagtekens over de onteigeningen. Voorts overhandigde hij hun standpunten met een vragenlijst. (Navragen of het stuk op deze site gepubliceerd mag worden)
Bij het stellen van vragen waren de boeren zeer geïnteresseerd in de betekenis van het krachtige niet-komen van de Nederlandse boeren. Daar is niets van te zeggen, was het antwoord. Ik heb op dat moment nog benadrukt dat de Tweede Kamer toestemming moet verlenen voor onteigenen.
Op de vraag wat er gaat gebeuren als er in Nederland vertraging ontstaat omdat de Nederlandse boeren niet meewerken werd geantwoord dat ze in Vlaanderen dan toch gewoon beginnen met dijken leggen.
Er waren veel verwijten naar de Vlaamse regering betreffende onteigenen. Neem alleen al het feit dat pachters niet geïnformeerd worden als er gesondeerd gaat worden. Koel werd dat verdedigd met de mededeling dat men alleen de landeigenaar informeert!
Symboolnatuur
De verhalen over de onzekerheid door 30 tot 40 jaar bouwen en havenexpansie hebben me wat gedaan. Ik zat daar veilig als "betrokken, gepensioneerde Zeeuw", maar het zal je maar overkomen.
Voor havens, misschien ok!, maar voor symboolnatuur?
Want dat is het: symboolnatuur, als resultaat van HSL-koehandel tot "pistool op de borst" in de bewoording van VVD-statenlid Heijning. Dat realiseerde ik me toen ik voordat de informatiemarkt begon, bij Doel naast die gigantische koeltorens van de kerncentrale stond te mijmeren en over de Schelde keek. De Schelde die rustig tussen zijn kilometers lange basaltkeien oevers stroomde. En dan, als je het in verhouding ziet, vraag je jezelf af of dat kleine hoekje Prosper-Hedwigepolder van een paar honderd meter naast dat indrukwekkende natuurgebied Seaftinge in staat is om de natuur redden. "Flikker toch op!" roept Youp van't Hek dan.
Verdronken dorp
Bij het vragenstellen was een opmerkelijke vraag. Bij de laaste havenuitbreiding zou een historisch verdronken dorp willens en wetens met bulldozers vernietigd zijn. Op de vraag of men in de Hedwigepolder daar rekening mee kon houden werd niet concreet geantwoord.
Triest en boos over wat zich hier in mijn Vlaams-Zeeuwse landje voltrekt reed ik door het prachtige Zeeuws Vlaanderen in de avondzon terug naar die betonbuis naar Zuid Beveland.
En nu de volgende morgen, na het lezen van de PZC vraag ik me af waar de gezonde maatschappij-kritische journalistiek in Zeeland gebleven is.
6-5-2006 Aanvulling:
Op de informatiemarkt lag een belangrijk nog niet gepubliceerd rapport, wat binnenkort op het internet gepubliceerd zal worden. Het rapport heet: Gebiedselectie van het Natuurpakket Westerschelde. Dus, welke polders lenen zich het best voor ontpolderen. Het gaat om de zone Breskens/Vlissingen - Hansweert/Perkpolder. Het Zwin en Hedwigepolder zijn reeds bestuurlijk aangewezen. Zij die geïnteresseerd zijn kunnen terecht bij het projectbureau Natuurpakket op het provinciehuis. (projectleider Dhr van Overloop)
Niet zo ver van de Hedwige polder richting Antwerpen ligt Doel met de kerncentrale er vlakbij. De inwoners zijn al jarenlang in juridisch conflict met de Vlaamse overheid over het voortbestaan van het dorp. Het moet verdwijnen voor de uitbreiding van de haven. Hier is meer informatie wat in Vlaanderen mogelijk is met brede steun en hulp van priesters en vrijwillige advocaten.