Premier Balkenende spreekt de Nederlandse troepen in 2004 in Irak toe. foto AFP

   

Besluitvorming Irak en ontpolderen
Overeenkomsten tussen de steun aan de oorlog in Irak en Ontpolderen


Zierikzee, 25 januari 2010.
Sinds de commissie-Davids het 505 pagina's tellende rapport over de besluitvorming Irak aan premier Balkenende overhandigde brak er in Den Haag de gebruikelijke tumult uit. Nagenoeg elke relevante politicus werd door de media geïnterviewd, verscheen in een talkshow of was op de radio te horen. De pers en de media beconcureerden elkaar met hun commentaren en analyses.
Er is een boeiende overeenkomsten tussen de kwestie Irak en Ontpolderen in Zeeland. Mag je wel dit soort vergelijkingen maken? Een dwarliggende provincie tegen ontpoldering vergelijken met het besluit om een dubieuze oorlog politiek te steunen! Schiet hier een tegenstander van ontpolderen door?


Voor Irak volgt Nederland Amerika en voor de Westerschelde Vlaanderen


VVD-Coryfee Hans Wiegel schreef in de Volkskrant van 16 januari dat indertijd bij de beslissingen over Irak de Tweede kamer nauwelijks aandacht voor Irak had. Inmiddels weten we dat het besluit om de Amerikaanse inval politiek te steunen al in 2002 door minister De Hoop Scheffer en zijn ambtenaren genomen was. Dat besluit vloeit voort uit het buitenland beleid dat nu eenmaal al 60 jaar lang de atlantische bondgenoten Amerika en het Verenigd Koninkrijk Engeland blindelings steunt. [Rob de Wijk, De Groene Amsterdammer]

In de tijd dat de Ontwikkelingsschets 2010 en de daaraan voorafgaande Langetermijnvisie Schelde-estuarium tot stand kwam stond de Westerscheldeproblematiek in Den Haag ook niet hoog op de agenda. Over de Ontwikkelingsschets 2010 is nooit plenair gedebatteerd. Er is zelfs niet over gestemd. De merkwaarde motie Van der Staaij over vrijwillige grondverwerving was kennelijk het maximaal politiek haalbare.
Uit de officiële evaluatie van ProSes door Klinkers Consultants eind 2005 over het tot stand komen van de Scheldeverdragen staat:

  • De betrokkenheid van de Nederlandse politiek en in het bijzonder van de bewindslieden (staatssecretaris V&W, LNV) was klein.
  • Wat opvalt, is dat er bijvoorbeeld bij het dossier van de IJzeren Rijn in de Eerste en ook in de Tweede Kamer een groot gebrek aan dossierkennis is; er is geen kennis van de antecedenten.
  • Het Nederlandse parlement heeft veel te ver afgestaan van dit dossier. En heeft er ook veel
    minder verstand van dan de Vlaamse politici. Daarom ligt er in Vlaanderen een beter politiek
    draagvlak dan in Nederland.
  • Het optreden van de havenschepen Delwaide en de gedeputeerde Kramer zijn belangrijke
    scharniermomenten geweest.

Uit genoemd evaluatierapport blijkt hoezeer de havenschepen van Antwerpen en de milieubeweging vanaf de Langetermijnvisie dé sturende krachten in dit dossier waren. Den Haag was de grote afwezige. In beide dossiers spelen achterliggende belangen een grote rol, waardoor de Tweede kamer het nakijken heeft. Als de dossiers op de agenda van de Tweede Kamer komen waren de beslissingen om bondgenoot Amerika te steunen en de Westerschelde te verdiepen, met ontpoldering als natuurherstel erbij, al lang genomen. Daarom wordt waarschijnlijk op het moment dan de politiek formeel moet beslissen er nauwelijks in de kamers gedebatteerd. Ja, natuurlijk wel een beetje voor de bühne. Om een paar jaar later een commissie van onderzoek te benoemen. (Excuus voor mijn cynisme)

Het heeft mij altijd verbaasd dat ProSes die evaluatie van Klinkers al in september 2005 gepubliceerd heeft. Normaal evalueer je binnenskamers. ProSes wilde duidelijk buitenskamers evalueren, waarbij de Nederlandse politiek in Den Haag én Middelburg, zowel bestuurlijk als de volksvertegenwoordiging, in het besluitvormingsproces er bepaald niet goed van af komt.


Balkenende-bashen is te gemakkelijk

'Het rapport Davids is munitie geworden in het Balkende-bashen, maar dat is te gemakkelijk', zegt historicus Christ Klep. Datzelfde valt in het Westerschelde debat op. Welke rol speelde Balkenende in de beslissing van 17 april 2009 om niet te ontpolderen? Grote analyses, mede mogelijk door lekkende ambtenaren en Wob-vragen van RTL. Het rapport van Klinkers Consultants is in wezen ook dynamiet, maar omdat de Tweede Kamer zelf ook een bedenkelijke rol speelt waren de Westerscheldedebatten schijnvertoningen. Men was tegen ontpoldering, legde dat vast in moties over vrijwillige grondverwerving en als dan blijkt dat eigenaren niet willen verkopen vergeet men dat men tegen ontpolderen was. Wie kan dat uitleggen?
En in de Irak-problematiek gaat het om een moeilijke, niet onbetekenende, scherpe afweging. Het gaat om oorlog en vrede.


Terug naar Startpagina
Terug naar Krantenartikelen
Terug naar Ikmaakmezorgen-artikelen

 

 

free web stats