Teleurgesteld over de werkwijze van de senaat

Zierikzee, 15 juli 2008.
Veel Zeeuwen zijn teleurgesteld in de Eerste Kamer door het besluit de Schelde-verdragen onvoorwaardelijk goed te keuren. Toch waren de Zeeuwen al min of meer gewaarschuwd door de behandeling van de Scheldeverdragen in de Tweede Kamer.
Zo hadden ze kunnen weten dat kamerleden van tijd tot tijd dreigen een besluit van de regering niet goed te zullen keuren. Dat leidt dan tot een motie of de regering doet een toezegging, zodat de kamerleden hun rol voor hun achterban kunnen spelen (ze hebben het uiterste gedaan), om vervolgens het regeringsbesluit goed te keuren.

Terugkeerbanen

Vergeef mij mijn cynisme in bovenstaande aanhef. Dit cynisme is niet alleen door het Westerscheldedossier ontstaan, maar ook door de behandeling van het agendapunt dat voor de Scheldeverdragen op de agenda van de senaat stond. Dat agendapunt betrof de problematiek van de 'terugkeerbanen'.

Er lag een wetsvoorstel voor waardoor mensen met een kleine kans op de arbeidsmarkt met behoud van uitkering gedurende maximaal 2 jaar zullen mogen werken. Een belangrijke wet. In de PZC stond onlangs een artikel over dit onderwerp met de veelzeggende kop 'Slavenwerk in bijstand'. Tot mijn verbazing blijken alleen vertegenwoordigers van GroenLinks en de SP het woord te willen voeren. Een tweede verbazing betreft de publieke tribune, waar niemand, op een enkele ambtenaar en journalist na, te ontdekken viel die voor dit onderwerp gekomen was. Er is blijkbaar niemand in Nederland in het debat in de Eerste kamer over 'terugkeerbanen' geïnteresseerd, terwijl het wetsontwerp behoorlijk omstreden is. Vreemd!

Uiterst controversieel

Al gauw werd duidelijk waarom de regeringsfracties het woord niet voerden. Destijds in december 2006 (nog het vorige kabinet Balkenende) bij de behandeling van de terugkeerbanen in de Tweede kamer was de PvdA met als woordvoerder Jet Bussemaker fel tegenstander van de wet. Een motie van haar kreeg destijd niet voldoende steun. En nu moet een andere PvdA-er, en nog wel, staatssecretaris Aboutaleb het wetsontwerp verdedigen. Werkgevers en werknemers in de SER, de VNG, Divosa, de vakbonden, Raad voor werk en inkomen zijn tegen de wet. "Er is geen maatschappelijk draagvlak" zei Jet Bussemaker destijds in de oppositiebankjes. En nu bij de behandeling in de Eerste Kamer zwijgt de Eerste kamer op de SP en GL na. Elzinga (GL) begreep niet waarom een partij die anderhalf jaar tegen dit voorstel is nu in de Eerste Kamer niet het woord wil voeren. Strik (GL) laat de staatsecretaris zeggen dat ook hij deze wet niet gewild had. En ik begrijp het functioneren van de Eerste Kamer niet als de regeringsfracties niet het woord willen voeren over een controversiële wet. Leest u de discussie in het stenografisch verslag.
Het kan toch niet zo zijn dat voor de vakantie er gauw nog een aantal wetten, waaronder het verdag van Lissabon (!), aangenomen moeten worden en er voor dit dossier geen tijd was? Of hetwas te precair voor de PvdA en het CDA.

Geen publieke belangstelling

Aan de wet over terugkeerbanen zie je wat er kan gebeuren als er geen belangstelling is voor de behandeling van een wet in de Eerste Kamer. Een uiterst controversieel en politiek gevoelig onderwerp, waar ook de Raad van State duidelijk vragen bij stelt, wordt bijna als een hamerstulk afgedaan. Dankzij de SP en GL werd er tenminste even gedebatteerd en hoofdelijk gestemd.
Maar, als er publiek geweest was zou het hoogstens zo gegaan zijn als bij de Scheldeverdragen.

De heroverwegende functie van de senaat

Op de website van de Eerste Kamer staat vermeld dat zij ten aanzien van wetsvoorstellen een heroverwegende funcie heeft. Ze staat verder af van de dagelijkse politiek en kan onafhankelijker opereren. De Eerste Kamer is formeel niet aan een regeerakkoord gebonden, aldus de website.

Als we dan naar de terugkeerbanen en de Scheldeverdragen kijken, dan blijkt de senaat zich op 8 juli alles behalve onafhankelijk op te stellen en heroverweging was nauwelijks aan de orde. Ja, bij oppositiepartijen. Jammer dat de "chambre de reflection" zijn échte taakstelling liet liggen.

Leest u de discussie in de senaat over de Scheldeverdragen op 1juli en een week later op 8 juli en constateer zelf het verschil tussen die twee debatten.

Als de Eerste Kamer zo functioneert begrijp ik dat er stromingen in ons land zijn die deze kamer af willen schaffen.